كار ويژه ناتو در آسياي مركزي و قفقاز

بررسي نتايج سياسي فروپاشي شوروي و گسترش ناتو در منطقه آسياي مركزي، در كتابي با عنوان «مجموعه مقالات پانزدهمين همايش بين‌المللي آسياي مركزي و قفقاز» تاليف منوچهر مرادي و پروين معظمي گودرزي منتشر شده است.اين اثر در كنار بررسي سازمان پيمان آتلانتيك شمالي ، به رخدادهاي قفقاز و آسياي مركزي و كنگره‌هاي تشكيل شده مي‌پردازد.

براساس مطالب اين اثر، ناتو به عنوان قوي‌ترين ائتلاف تاريخ يكي از نهادهاي اصلي شكل دهنده ساختار امنيتي نظام دو قطبي محسوب مي‌شد كه به عنوان نهاد بازدارنده شوروي و مانع در برابر گسترش بلوك شرق عمل مي‌كرد. فروپاشي نظام دو قطبي و اضمحلال شوروي،كارويژه ‌ناتو را از ميان برد ولي ناتو نه تنها به حيات خود ادامه داد، بلكه كارويژه‌هاي جديدي تعريف كرد كه بتواند نقش بين‌المللي خود را تداوم و توسعه بخشد.

اين اثر در 11 فصل تنظيم شده است كه مي‌توان به «ناتو در آسياي مركزي: شاخص تحول در ساختار امنيت بين‌الملل»،«جنگ سرد جديد: چشم‌اندازه رقابت‌هاي ژئوپلتيك ميان ناتو و شانگ‌هاي»، «نگرش ايران نسبت به حل مشكل توسعه ناتو»، «ناتو در افغانستان: ارزيابي و دورنماي يك ماموريت دشوار»، «ناتو و محيط امنيتي جمهوري اسلامي ايران»، «سياست خارجي آمريكا: ناتو جنگ سرد در آسياي مركزي و قفقاز : پندارها و واقعيت‌ها»،« دلايل گسترش ناتو در اوراسيا: گسترش ناتو استراتژي آمريكا» اشاره كرد.

چاپ اول كتاب «همايش بين‌المللي آسياي مركزي و قفقاز» از سوي مركز چاپ و نشر وزارت امور خارجه در شمارگان 1000 نسخه، 331 صفحه و بهاي 40000 ريال روانه بازار كتاب شده است.

 امنيت ايران و رويكرد ناتو در آسياي مركزي

بررسي تاثيرگذاري ناتو بر امنيت جمهوري اسلامي ايران در كتابي با عنوان «امنيت ايران و رويكرد ناتو در آسياي مركزي» تاليف قوام شربياني منتشر شده است. اين كتاب به بررسي اثرات و عواقب گسترش ناتو تا آسياي مركزي و قفقاز بر امنيت ملي جمهوري اسلامي ايران مي‌پردازد.

در بخشي از مقدمه اين اثر آمده است: «تامين امنيت و ثبات در منطقه اروپاـ آتلانتيك، استقرار و تثبيت نظام‌هاي دموكراتيك در حوزه‌ جمهوري‌هاي تازه استقلال يافته شوروي سابق كه به طور طبيعي به تقويت و تحكيم نفوذ آمريكا در منطقه مي‌انجامد، از مهمترين دلايل گسترش ناتو به شرق است و از ديگر دلايل مي‌توان به محدود كردن نفوذ و مهار كردن كشورهايي همچون روسيه، چين و ايران در منطقه و در جهان از طريق تنگ‌تر كردن حلقه‌ محاصره‌ استراتژيك كشورهاي بالا باشد.»

اين اثر در سه فصل با عنوان‌هاي « ناتو و توسعه»، «گسترش ناتو به شرق، آسياي مركزي و قفقاز» و «تاثير گسترش ناتو بر امنيت ملي ايران» به رشته تحرير در آمده است.

در بخشي از كتاب با عنوان «دلايل گسترش ناتو» آمده است: «آمريكا به دو دليل تمايل به ادامه‌ حيات ناتو تمايل دارد، نخست آنكه واشنگتن به ناتو در مقام بازوي نظامي سياست‌ها و اهداف هژموني جهاني خود مي‌نگرد و حتي برخي ناتو را جعبه ابزار سياست خارجي آمريكا مي‌دانند. دوم آن كه انحلال ناتو مي‌تواند نقش و جايگاه آمريكا را در اروپا به شدت متزلزل كند. آمريكا از طريق ناتو رهبري خود را بر اروپا تحميل كرده است و از اروپا سكويي براي اشراف و تسلط برمنطقه‌ استراتژيك اورآسيا، خاورميانه و مناطق حساس ديگر استفاده مي‌كند. كشورهاي اروپايي هم خواستار ادامه‌ حيات ناتو و حضور آن در اروپا بودند.»

چاپ اول كتاب «امنيت ملي ايران و رويكرد ناتو در آسياي مركزي» از سوي مركز چاپ و نشر وزارت امور خارجه در شمارگان 1000 نسخه، 371 صفحه و بهاي 38000 ريال روانه بازار كتاب شده است.